Voor de Tanzaniareis van 2009 vertrokken we op zondag 9 augustus vanuit Schiphol met de dagelijkse KLM vlucht naar Dar es Salaam met een tussenlanding op Kilimanjaro International Airport. Gedurende de reis door Tanzania hebben de reizigers, om beurten, dagelijks een kort verslag gemaakt. Het zijn deze verslagen die zijn samengevoegd tot het onderstaand reisverslag. Het is duidelijk dat in deze verslagen persoonlijke interesses en indrukken hun weerslag vinden.
De laatste dag in Dar es Salaam, 30 augustus, hadden we geen gezamenlijk programma. Aan ieder was de mogelijkheid geboden om die dag zelf in te vullen. ’s Avonds kwamen we weer samen om samen terug te vliegen naar Schiphol. Van die dag is er dan ook geen verslag.

Maandag 10 en dinsdag 11 augustus.

veerboot Dar es Salaam

Om 8 uur simpel ontbijt, daarna vertrekken we naar Gezaulole waar we 1 nacht verblijven
We werden ontvangen door JULIANA de penningmeester van de vrouwengroep die gesteund wordt door Kali Mata Ki Jai wat betekend “leve de zwarte moeder”..
Er werd uitgelegd wat voor projecten ze doen,wanneer ze gestart zijn,in 1990 met 3
vrouwen, momenteel 15.
De vrouwen werken zelfstandig met kleine kredieten. Van de objecten waar ze mee gestart zijn, zijn er maar weinig van de grond gekomen, het guesthouse waar we logeren is een bron van inkomsten.
Voor de lunch gingen we in groepjes met een vrouw mee naar haar huisje om te eten. Dat was een belevenis, op de vloer met potten en bordje op schoot. Na bedankjes aan de gastvrouw nam ze ons mee naar zee, het was een behoorlijk eind lopen in de hete zon, niet de beste tijd midden op de dag, maar de beloning was het koele zeewater.
Om 4 uur terug naar het centrum waar we een discussie hadden met dertien van de vijftien vrouwen, een van onze punten was, dat er slechts een vrouw was die engels sprak, willen ze verder komen is belangrijk dat ze wat meer Engels leren, maar ze hadden hun argumenten.
De volgende dag gingen we een bezoek brengen aan een centrum van traditionele cultuur
Ze proberen de Afrikaanse cultuur terug te brengen met kunstuitingen en manier van leven. Er was op het moment dat wij er waren maar een rasta man die ons zijn huis liet zien en zijn kunst die bestond uit allerlei vormen van hout, soms beschilderd. Verder kregen we een demonstratie pottenbakken door een oude vrouw, sommige van ons hebben iets gekocht Teruggelopen door het dorp Gezaulole, nog een oorspronkelijk vissersdorp.
In het vrouwencentrum werd nog wat batik getoond voor de verkoop.
Om half een vertrokken we naar Dar, terug naar Econolodge waar we logeerden. De rest van de dag hebben we doorgebracht in Dar es Salaam en ons voorbereid om de volgende dag vroeg te vertrekken naar Same.

vrouwen van Gezaulole

Woensdag 12 augustus

We vertrekken vanaf het busstation van Dar-es-Salaam voor een lange reis richting Same. Onderweg zien we het landschap veranderen: het wordt groener, in de verte zien we bergen en langs de weg groeit o.a. sisal, sinaasappels en een weinig rijst.

’s Middags zijn we gearriveerd in het Elephant Motel, waar we ontvangen worden door dr. Norbert Mchomvu. Hij vertelt ons het programma voor de komende 2 dagen en vervolgens over zijn werk.

Hij werkt voor het bisdom Same, als coördinator voor de verschillende projecten. Zij stichten o.a. kleuter-, basis- en middelbare scholen, gezondheidsposten en een gezondheidscentrum.
Same heeft een stedenband met Tilburg. Dr. Norbert brengt jaarlijks een bezoek aan Nederland voor bijscholing. Hij neemt daar ook deel aan informatiebijeenkomsten, met name op het gebied van HIV/AIDS.

Hij vertelt dat in Tanzania de kennis rond HIV/aids voor het grootste deel wel aanwezig is, maar dat het ‘omzetten in de praktijk’ nog moeilijk is (vergelijking met ‘roken’).
Medicijnen en condooms zijn er voldoende en de medicijnen zijn gratis. Maar er is gêne en angst voor stigmatisering; “als je die kliniek binnen gaat, dan zal je wel besmet zijn”.
Een ander probleem is dat de medicijnen alleen goed werken bij een goede voedingstoestand en die ontbreekt nogal eens. Er is voedsel genoeg in Tanzania, maar niet iedereen heeft voldoende geld om het te kopen.

We spreken ook nog even met een gepensioneerde Nederlandse kinderarts, die als vrijwilliger in Same werkt voor een paar weken per jaar. Hij probeert kennis over te brengen op het gebied van neonatologie. Hij probeert regelmatig terug te komen, om de mensen daar blijvend te coachen.

Donderdag 13 augustus

We reizen met 2 auto’s door een woestijnachtig gebied naar een rivier, waar die dag de Maasai met hun koeien over zullen steken, op weg naar een

 

veemarkt. Er is ook een kleine Maasai markt langs de oever van de rivier. We worden enthousiast ontvangen, hoewel een enkele Maasai bezwaar lijkt te hebben als we fotograferen (niet volledig gekleed). We kijken hoe de mannen een geit roosteren en de meesten van ons eten een hapje mee. Een paar mensen kopen een typische Masaai-kanga.
Bijzonder is het te merken dat meerdere jongens en mannen vanonder hun traditionele lappenkleding een mobieltje tevoorschijn toveren: 2 werelden komen hier samen.

Dr. Norbert vertelt later dat hij hen duidelijk heeft proberen te maken dat het niet prettig is als zij bedelen of moeilijk doen over foto’s. Hij zegt ook dat het gewaardeerd werd dat wij hun voedsel aten en wat spullen van hen kochten.

’s Middags brengen we nog een bezoek aan de plaatselijke smid van Same. Hij maakt op ambachtelijk wijze de mooiste dingen, ook van gerecycled materiaal. Zijn zoon doet goede zaken met een aantal van ons. Volgens de smid is er voldoende klandizie voor zijn bestaan. Volgens Norbert heeft het gezin die dag, door ons bezoek, eens een echt goede dag.

Vrijdag 14 augustus

Na ontbijt in het Elephant motel te Same brachten we door Marijke Hoogeveen meegenomen kleding naar een Engels- medium school, geleid door zusters Franciscanessen. Een zuster verwelkomde ons en vertelde over de jarenlange droogte in de regio. De kinderen zongen een welkomstlied voor ons.

Rond 11 uur waren we bij de broeders van ‘Jesus the Good Shepherd’, waar we hun moestuin, timmerwerkplaats voor jongeren en een school voor 3 tot 6 jarigen bezochten. In het lokaal zijn leerhoeken, o.a. het alfabet, markt, ziekenhuis. Ook zij zongen voor ons en Henk zong met hen. Een naaiatelier voor meisjes is in de planning.

Voor de picknick reden we naar een schaduwrijke kampeerplaats aan een rivier.
‘s Middags bezochten we een door de broeders aangelegd groot jathrophaveld waar ook paprika’s, tomaten en uien werden geteeld. De velden worden geïrrigeerd met water uit de nabije rivier.
Jatropha is een struik waarvan de zaden gebruikt kunnen worden om om biodiesel te produceren. Omdat de olie uit de zaden toxisch is, is het geen concurrent van voedselgewassen. Bovendien groeit de jatropha goed op arme en droge grond. Na persing van de pitten wordt de rest voor grondbemesting gebruikt
Hier bezochten we ook het vrijwel afgebouwde kleine ziekenhuis, school voor jonge kinderen en gastenverblijven in aanbouw. Alles zag er solide uit, de broeders gaven informatie over hun projecten.
Het geplande bezoek aan de markt in Same ging niet door omdat we pas rond half 6 terug bij het motel waren. Daar werd later een uitstekend diner geserveerd.

Zaterdag 15 augustus

Een reisdag:
Dr Nobert Mchomvu brengt ons met een busje naar Moshi, waar wij ons installeren in het Uhuru Lutheran Centre. ’s Middags is er gelegenheid om Moshi te bekijken.

Zondag 16 augustus ” KOFFIETOER”

We vertrekken – een aantal van ons bezoeken eerst een kerkdienst – vertrekken we naar de lagere hellingen van de Kilimajaro, waar veel koffieplantages zijn. De kleine koffieboeren hebben een coöperatie gevormd, de Kilimajaro Natives Coöperative Union (KNCU) die de koffie verwerkt en veilt. Om de koffieboeren te helpen aan wat extra inkomen heeft de KNCU een toeristisch project opgezet: De Koffietoer. Met de inkomsten van dit project is een fonds gevormd waaruit algemene doelen bekostigd worden, zoals verbetering van de weg, de bouw van een schooltje en een nieuwe kwekerij.
Een jonge boer, die zijn verhaal in goed Engels kan doen, leidt ons rond. Het gaat naar de koffiestruiken , die na vier jaar bessen geven.
Deze bessen worden in een machine gedopt. De doppen zijn voor compost en de bonen worden gedroogd. Vervolgens gaan de bonen naar een fabriek waar de schilletjes van de bonen verwijderd worden en dan gaan de bonen via de veiling naar het buitenland, naar de koffiebranderijen.
Wij zien op het erf hoe de gedroogde bonen in een soort grote houten vijzel van de schilletjes worden ontdaan , op een zeef gewand en dan op een houtvuurtje geroosterd. Tot slot worden de geroosterde bonen in een vijzel fijn gestampt en met kokend water erbij genieten wij van een kop superverse koffie.

Deze toeristische koffietoer wordt o,a, gespons0rd door de touroperator Sawadee, die hier ook een tentenkampje voor haar reizigers heeft.

Het was voor ons een leuke, leerzame dag.

17 augustus 2009 – bezoek aan MUHA (Moshi Urban Horticulture Association)

Modeltuin

De organisatie wordt geleid door Mrs. Agenta Shayo (haar vroegere assistent Dominique Balama leidt nu een straatkinderen project in Arusha, dat wij later zullen bezoeken).
Agenta is Public Health Nurse en in dienst van de overheid. Zij mag officieel 1 dag voor Muha werken, in de praktijk zijn dat echter 3 dagen. Ze studeert ook nog (3e jaar) aan de universiteit van Dodoma voor een BA Science Nursing en heeft nu studieverlof.

De projecten bestaan uit voorlichting geven m.b.t. goede voeding aan b.v. zwangere vrouwen, waarvan zo’n 90% aan bloedarmoede lijdt. Er is een tuinproject waar veel groenten worden verbouwd door vrouwen die dat dan weer op de markt kunnen verkopen, hetgeen ze
een inkomen verschaft. Er worden vooral gewassen verbouwd met een hoge voedingswaarde.

Een van de vrouwen in het instituut, Martha Mashayo, is op uitnodiging naar Japan geweest om te leren over het medicinale gebruik van planten. Dit heeft zij toegepast in de modeltuin in Moshi en verkoopt daar ook b.v. meel van de Amarantisplant. Hier wordt pap van gemaakt dat werkzaam is tegen rheuma/aids en de botten van vooral oudere mensen versterkt.
Hibiscus wordt gedroogd en als sap of thee gebruikt.

Van Karel van de Putte en van mensen van de keizersgrachtkerk in Amsterdam werd € 300 ontvangen voor een solar dryer om groenten en fruit te drogen.

Het plan is om training aan studenten te gaan geven o.a. betreffende goede voeding, HIV/Aids voorlichting. Zodra er een voorziening is van water en elektra kunnen ze starten.
Er wordt momenteel in het onderwijs geen aandacht besteed aan voeding. Muha verstrekt nu op de primary en secondary schools een syllabus hierover.
Verder wordt er een groep met aids geïnfecteerde vrouwen begeleid en voorlichting ter voorkoming van aids gegeven aan andere groepen.
Elke 3 maanden is er een speciale dag, samen met de overheid georganiseerd, waarop van alle kinderen die naar het instituut komen het bloed en de urine wordt gecontroleerd.

Ook onderstaande projecten vallen allemaal onder MUHA.

Bakstenen project van Mabogini Youth Group

Op dit project werken 25 tieners. Het inkomen dat wordt verworven met de verkoop van de bakstenen wordt verdeeld onder de groep. Er is veel concurrentie in deze branche, omdat meerdere mensen wilden profiteren van deze kennelijk lucratieve handel.

De klei die nodig is voor de stenen, wordt uit de grond gegraven en met behulp van water met de voeten gemengd tot klei.

Nu halen ze het water nog met jerrycans van elders, maar ze zouden graag over een waterput willen beschikken. Het slaan van zo’n put kost echter Tsh, 5 miljoen. Het water zit heel diep en er moet een boormachine aan te pas komen om door de rotsen te boren.

Het hele proces van klei maken tot het bakken van de stenen neemt 21 dagen in beslag. Het drogen van de stenen moet langzaamaan gebeuren anders breken ze onder invloed van de hete zon.
Na een _ jaar moeten zij een andere plek zoeken, daar de eigenaar waarvan ze de grond huren, er zelf op wil gaan bouwen.
Vorig jaar is er € 900 gedoneerd door mensen van de keizersgrachtkerk in Amsterdam. Daarmee hebben ze 1 acre land kunnen aankopen om stenen te bakken. Ze willen graag 6 acres aankopen en er meer een fabricageproces van maken.

Kaloleni Women Group

Van de Emmaus vereniging hebben zij (groep van 10 vrouwen) € 3000 ontvangen voor het aanleggen van een pomp (60 meter diep). Het resultaat daarvan, een groentetuin, hebben wij kunnen zien. Het probleem is echter dat er vaak stroomuitval is, waardoor de pomp niet werkt.
In onze groep bevonden zich 2 mensen van Emmaus die een en ander met eigen ogen hebben kunnen aanschouwen en hun achterban verslag kunnen doen.
Jammer genoeg was er te weinig tijd om met de vrouwen mee te gaan naar hun eigen tuinen bij hun huizen.

Outreach

Enkele tientallen kilometers buiten Moshi is met geld van De Wilde Ganzen in Kyomu een
gebouw neergezet, dat een trainingsinstituut voor tuinbouw en voedingsleer voor vrouwen uit die omgeving moest worden.

Voordat er werd gebouwd was hen verteld, dat er water zou zitten in de grond. Dit bleek achteraf zout water te zijn. Nu zou er een bore-hole moeten komen van 60 meter diep. Daar zou zoet water zijn. Daartoe ontbreekt hen het geld en De Wilde Ganzen zijn niet genegen om nog eens ondersteuning te bieden. Verder bleek het een probleem te zijn om stroom te verkrijgen, de gemeente werkt daar niet aan mee. Ze willen nu d.m.v. solarcellen zelf hun energie op te gaan wekken, maar ook daartoe ontbreekt het geld. Ze zoeken nu naar donoren.

Het gebouw staat nu te verpauperen sedert 2 jaar. In een van de lokalen zijn ze een kleuterklasje gestart voor de kinderen van de Maasai mensen die in de omgeving wonen.
Wat is hier mis gegaan?
Waren de ingediende plannen wel voor het totaal project voorzien?
Was het gedoneerde geld wel bedoeld voor gebouw+water+elektra en is het verkeerd besteed?
Heeft men alleen het gebouw neergezet en het overige geld aan andere zaken besteed?
Een van onze medereizigers heeft contacten met Wilde Ganzen en zal contact opnemen om hierover helderheid te verkrijgen.

Dinsdag 18 augustus

In de ochtend hadden we geen programma. Om ongeveer 12.30 lunch in het Uhuru hotel, Moshi, waarna we met een busje naar ons volgende adres in Arusha reden.
Het Gasthuis van het Aartsbisdom Arusha verzorgt ons logies, ontbijt en diner voor de komende dagen.
Om 17 uur hadden we groepsoverleg om de veranderingen in het programma te bespreken. Het bezoek aan LISO in Seloto/ Dareda gaat niet door omdat de huidige directeur om gezondheidsredenen naar Nederland is. Wat zijn de alternatieven?
Walther de Nijs, de oprichter en vorige directeur van LISO en die nu in Kikatiti de leiding heeft van een weeshuis heeft, komt op bezoek en geeft o.a. praktische tips voor ons verblijf in Arusha. We spreken af het weeshuis morgenmiddag te bezoeken. Na het diner was er dank zij de generator tot 22 uur elektriciteit. Daarna moesten we ons met een zaklamp weer behelpen.

Woensdag 19 augustus

Dit keer hebben we in Arusha een andersoortig contact: we worden op het kantoor van de vliegmaatschappij Precision Air hartelijk ontvangen door Mr Michael Shirima. Hij heeft een aantal jaren geleden deze company opgericht en het financiële succes geïnvesteerd in het oprichten van een centrum voor deels ouderloze kinderen. Het is het Cornel Ngaleku Childrens Centre : ‘Out of Love for Children’ vertelt hij ons . Michael erfde het benodigde land van zijn vader. Het centrum bestaat nu zo’n jaar of drie en is gevestigd ca tachtig km buiten Moshi. We kregen een mooie brochure mee met de belangrijkste gegevens. Zo is er onder meer een polikliniek. Vooral kinderen onder de zeg zeven jaar vinden er een liefdevol huis. De zorg daarna is nog open. Er is concrete samenwerking met de omgeving (zoals bouw en onderhoud van gebouwen) en de bisschop van Arusha faciliteerde dat zusters van de Ursuline Orde het centrum runnen. Het centrum wordt o.a. ondersteund door een stichting in Nederland opgericht door een gepensioneerd kinderarts uit Goes en zijn vrouw die maatschappelijk werkster was. Zij hebben Michael geadviseerd bij de opzet van het centrum en verblijven er een aantal maanden per jaar. (www.ngalekucentre.com).
In de middag ontmoeten we eveneens in Arusha Dominic Balama. Hij was eerder betrokken bij het Muha Centre in Moshi en is nu op eigen beweging de opvang gaan verzorgen van straatkinderen. Hij heeft via via de beschikking gekregen over oude maar bruikbare opstallen. In dit Tuseme Centre (hetgeen betekent: laten we ons uitspreken) geeft hij de kinderen heel veel aandacht, eten en onderdak, leert ze wat hygiëne en enkele handvaardigheid. De kinderen gaven een hele vrolijke voordracht van dansen en muziek maken met de allereenvoudigste middelen. Een meegebrachte voetbal ‘scoorde’direct. Dominic bracht zo’n warmte mee dat we allen het idee kregen dat hij heel goed bezig is. Alleen, hij is afhankelijk van incidentele deels particuliere giften, dus er zijn wel zorgjes voor de langere termijn. Hij krijgt wel hulp vanuit een Noord-Amerikaanse organisatie (www.gocampaign.org).
In de avond komt Angelo Kihaga ons vertellen hoe zijn sociale werk verloopt onder de Maasai-nomaden. Zo worden meisjes al bij de geboorte toegewezen aan een man en worden ertoe gebracht heel snel kinderen ter wereld te brengen. Het kapitaal van de Maasai vormen de koeien. Angelo is in dienst van Peace House Africa (www.peacehouseafrica.org). Dit is een organisatie vanuit de Verenigde Staten die grote ambities heeft zoals het oprichten van een middelbare school, inclusief een scholingsprogramma dat zich richt op kwetsbare kinderen.

Donderdag 20 Augustus 2009: Arusha

Deze morgen gaan de meesten van ons een bezoek brengen aan het centrum van Arusha,om te internetten, te pinnen of nog iets te kopen. We spreken af, dat we elkaar om 13.00 uur ontmoeten in het restaurant Aziz, aangeraden door Walther de Nijs. Walther zal ons komen ophalen voor een bezoek aan zijn project.
We gebruiken de gezamenlijke lunch en gaan op weg naar Kkikatiti, waar het te bezoeken weeshuis Happy Watotu is gelegen. Walter geeft ons een rondleiding langs alle gebouwen en over het terrein. Het geheel ziet er verzorgd uit. Een zekere heer van Brakel heeft hier het initiatief genomen tot het oprichten van een groter weeshuis i.p.v het bestaande kleine weeshuis. Dhr. van Brakel was airport manager op het vliegveld van Kilimanjaro en heeft zich het lot aangetrokken van de vele weeskinderen. Hij heeft in Nederland een vriendenkring opgebouwd, die hem financieel steunden. Deze vriendenkring heeft allerlei activiteiten ontplooid om aan de benodigde financiën te komen. Er zijn inmiddels diverse gebouwen in gebruik genomen voor 61 kinderen, 23 kleuters en 18 jongeren. Hier verblijven alleen de kleuters en de kinderen. De jongeren zijn in Arusha. En volgen daar onderwijs aan de middelbare school. De kinderen krijgen hier onderwijs naar de methode van Montessori. Ook de lokalen zien er fraai en onderhouden en schoon uit. Walther heeft hier de algehele leiding gekregen. Er moet worden uitgebreid en daarom is elders nog een stuk grond aangekocht. Ook daarop zullen de benodigde gebouwen verrijzen. We zien achtereenvolgens het kantoor, de slaapzalen, leslokalen, kleuter crèche, groententuin met fruitbomen, kippenfarm en de keuken.
Na deze bezichtiging nog even gezellig nagepraat met Walter onder het genot van een kopje koffie. Bij aankomst in ons verblijf bleek helaas de stroom weer te zijn uitgevallen, wat hier wel meer gebeurt.

Vrijdag 21 augustus

Na een vroeg ontbijt met twee Landrovers naar Nationaal park Tarangire. We arriveerden daar na ongeveer twee uur rijden. Na een korte stop het park in.
Zagen heel veel dieren zoals wildebeesten, zebra’s. buffels, wrattenzwijnen, olifanten, giraffen, struisvogels, waterbokken, leeuwen, apen,maraboe,s dickdicks, impala’s, stokstaartjes en veel kleurige vogels.
De ene helft van onze groep zag hoe een zebra door twee leeuwen werd gedood en later zag onze helft de gedode zebra liggen met de twee leeuwen op wacht. Het park was prachtig met mooie vergezichten en veel baobabs waarvan de schors door de olifanten aangevreten was. Het was een belevenis. Over een slechte weg reden we door na Babati, waar we die avond sliepen.

Zaterdag 22 augustus

Na een goed ontbijt werden we nota bene voor ons guesthouse door de bus opgehaald voor de reis naar Dodoma. We hadden in deze bus goede plaatsen , en dat was prettig,want de wegen waren heel slecht
Maar er was veel te zien en te beleven onderweg. In Kondoa moesten we van bus wisselen en controleren of onze koffers wel mee gingen. Die bus bleek al aardig vol te zitten en ook op onze gereserveerde plaatsen zaten mensen. Na enig geharrewar vond onze groep een zitplaats,maar er stapten nog steeds mensen in en die moesten allemaal in het gangpad staan, met bagage zoals kippen en hennen in dozen.
De weg bleef slecht en stoffig, maar we bereikten veilig Dodoma, waar we drie nachten verbleven in het Holy Cross Centre,.

Zondag 23 augustus

Vandaag hebben we geen programma,dus een echte rustdag. Omdat we vlakbij de katholieke Kathedraal van Dodoma zaten, gingen een aantal mensen van onze groep daar naar de mis. Een paar anderen gingen naar de Lutherse kerk, waar een dienst in het Engels was. Die dienst begon een uur later, maar was het wachten waard. De kerken zitten hier bomvol en er zijn diverse diensten achter elkaar.
Om een uur verzamelde onze groep in hotel Dodoma bij het station voor een heerlijke lunch. Heel mooi hotel met prachtige binnenplaats. Na de lunch ging ieder zijns weegs, maar het was erg warm, dus veel van Dodoma hebben we niet gezien. Die avond gegeten bij de zusters.

Maandag 24 augustus

Deze maandag kon ontspannen begonnen worden omdat er geen druk was van een vroeg vertrek.
We zouden klaar staan om tien uur en tegen half elf zijn we vertrokken. Met een busje richting het kantoor van het Inades. Tijdens deze rit zagen we ook hoe uitgestrekt Dodoma is.

Een hartelijk ontvangst door Patrick een van de trainers van Inades. Later kwam Alphonse Katunzi erbij. Een laptop met beamer werd geïnstalleerd. Alphonse, een goedlachse man, is de manager-directeur van Inades-Tanzania-Formation. Hij heeft 3,5 maand in Wageningen een cursus gevolgd.
Vervolgens werd ons een organisatieplaatje voorgeschoteld. Inades (Franse afkorting) staat voor Afrikaans Instituut voor Economische en Sociale Ontwikkeling. In 1962 opgericht in Ivoorkust door de paters Jezuïeten. Doel was volwassen onderwijs gericht op het middenmanagement. Later werden schriftelijke cursussen ontwikkeld voor de agrarische gemeenschap, zowel voor vrouwen als voor mannen. In steeds meer landen werd een afdeling opgericht en uiteindelijk ook in Tanzania. De landelijke afdelingen opereren nu zelfstandig en leggen verschillende accenten. In Tanzania is nu ook een verschuiving bezig van ondersteuning van individuen naar ondersteuning van boerenorganisaties die zichzelf in stand houden en ontwikkelen. Dus van kennisoverdracht meer naar groei in kennis, reageren op nieuwe situaties en reflectie op eigen acties. Hierbij kun je denken aan hulp bij marketing, microfinanciering, milieuaandacht, netwerken opzetten, lokale kennis in stand houden en voedselkwaliteit handhaven. Ook politieke bewustwording staat op het programma. Steeds meer vrouwen nemen eraan deel.
Methode van training: afstands (=schriftelijk) onderwijs, horizontaal doorgeven (van boer tot boer), foldermateriaal (leaflets, posters), naar het veld toe en ter plekke workshops en vergaderingen houden.
Jammer dat de meeste tijd besteed werd aan de organisatiestructuur en niet aan meer praktische voorbeelden. De boekjes van de schriftelijke cursussen die we ingezien hebben waren overigens van uitstekende kwaliteit.
Fondsen o.a. CordAid

Na een restaurantentoer o.l.v. Peter belanden we bij de Chinees van het New Dodoma Hotel waar we van een uitstekende lunch genoten hebben.

Nu op weg naar Sharing Worlds, een kantoortje boven een autoherstelwerkplaats.
Lars Mokveld ontving ons enthousiast.
Lars, verpleegkundige, heeft ervaring opgedaan met asielzoekers, hiv/aids preventie. Via VSO heeft hij aan hiv/aids preventie voor jongeren gewerkt in Tanzania. Terug in Nederland werd stichting Sharing Worlds opgericht. In Dodoma werken Lars en Walter van Ruitenbeek nu onder een Tanzaniaans bestuur. Samen met 1 betaalde Tanzaniaanse kracht en Tanzaniaanse vrijwilligers. Doel: oprichten van zelfhulp groepen, in stand houden van groepen (financieel en organisatorisch). Vrouwengroepen die zorgen voor weeskinderen, groepen van mensen die besmet zijn met hiv/aids. Er is op dit gebied duidelijk vooruitgang. De groepen brengen ook rapporten uit.
Hiv-medicijnen zijn in Tanzania gratis verkrijgbaar maar de reis naar de stad is voor arme mensen te duur. Een aantal mensen is niet consequent in doktersbezoek en het blijvend innemen van medicijnen. Misvattingen zijn er, zoals bijv. het eten van giraffenvlees is goed tegen hiv/aids en geeft een lang leven. In heel Tanzania is 6,2% besmet met hiv/aids en in Dodoma 4 à 5 %. Meer mensen reizen en verhuizen en dit betekent toch meer hiv/aids.
Fondsen: vooral particulieren via Sharing Worlds. Zie ook: sharingworlds.nl

Terug naar ons logeeradres bij de zusters.
Met de econoom van het bisdom Fr.Mhindi brengen we, over een stoffige weg, nog een bezoek aan Bihiwani waar het bisdom, naast een seminarie, ook wijngaarden heeft en waar ze wijn maken, maar de verantwoordelijke bleek afwezig te zijn zodat we de installaties niet konden bezichtigen.

Dinsdag 25 augustus

Weer een reisdag. Met een busje werden we naar het busstation gebracht. Een luxe reisbus en geen staande passagiers. Goede asfaltwegen, politiecontrole, plaspauze en om 13.00 uur aankomst in Morogoro. Onze gastvrouw Josephine Bakhita was reeds aanwezig. Tien minuten transfer naar het Amani centrum aan de rand van de stad. Kamerverdeling had wat voeten in aarde, Broodlunch en ritje naar Morogoro. In het centrum over de markt gewandeld, er werden wat lappen stof gekocht en uiteindelijk op een terras genoten van een biertje. Van het avondeten genoten. Daarna een muzikaal onthaal: een muzikale binnenkomst van de Tanzanianen, het Wilhelmus, het Tanzaniaans volkslied (erg lang), introductie van alle namen, andere liedjes, twee Nederlandse liedjes en een (foutje) uitgebreid onze vader. Nachtrust.

Woensdag 26 augustus

Mama Josefina Bakhita van het Amani Centre for People with Disabilities (www.amanitz.org) brengt ons zo’n 50 km buiten Morogoro, naar Mvomero. Amani betekent vrede in het Swahili. In Mvomero staan diverse opstallen waar zij zorgt voor jonge kinderen, allen met problemen vanuit het ouderlijk gezin; diverse kinderen hebben geen ouders en/of zijn gehandicapt. Ook al voor het draagvlak van het centrum betrekt zij daarbij zoveel mogelijk ‘community workers’ uit de omgeving plus de moeders die hier twee dagdelen per week bijeenkomen onder meer voor het maken van kaarten, het vlechten van manden en voor houtsnijwerk. Ook hier is er weer een grote moestuin en de waterbevloeiing lijkt hier toereikend. We zien op een plaquette dat een organisatie uit Schotland de start mogelijk heeft gemaakt. Naast varkens worden er ook kippen gehouden waarvoor Emmaus/Bilthoven destijds een beginsubsidie heeft gegeven. Er is een ‘kindergarten’ (kleuterschool) waar de ouders gevraagd wordt mee te betalen. Het geheel lijkt een beetje op een grote goed doordachte zorg-boerderij. We zien ook enkele jonge vrouwen uit Engeland die vrijwilligerswerk doen. Josefina doet wat ze kan voor medische zorg en scholing en zonder twijfel meer dan dat. Toch hebben we twijfels over de continuïteit. De kinderen ‘doen ons weer smelten’ met hun zingen en dansen. Hier is echt ‘necessary and loving care’.
In de morgen hebben we wat verder op ook vrouwen in rijstvelden zien werken. Terwijl we bijna overal een watertekort hebben gezien, is er hier dus een overvloed aan water en het schilderachtige sawa- tableau doet sommigen van ons bijvoorbeeld aan Indonesië denken.

27 augustus – PELUM (Participatory Ecological Land Use Management) Association

Pelum Tanzania maakt deel uit van een netwerk van 160 organisaties in 10 landen in Oost- en Zuidelijk Afrika.
In Tanzania is het een netwerk van zo’n 37 NGO’s die de belangen behartigen van kleine boeren in meer dan 13 regio’s in Tanzania.
Zij doen dit d.m.v. het geven van trainingen, informatie, communicatie, voorlichting op het gebied van gender, aids en klimaatverandering. Dit alles ter bevordering van een duurzame organische landbouw gebruikmakend van de locale mogelijkheden. De boeren (zowel mannen als vrouwen) kunnen tevens een beroep doen op juridische bijstand indien nodig.

Zij zijn tegen het genetisch modificeren van gewassen, hetgeen de boeren in Afrika nu als het ware wordt opgedrongen door de bio-industrie en de Afrikaanse overheden.
Zij zijn van mening dat GM gewassen negatief zijn voor het milieu, de economie, cultuur, ethiek, politiek en gezondheid. De GM gewassen producerende landen (meestal de noordelijke landen) zijn niet in staat gebleken om een garantie t.a.v. voedselveiligheid te geven.

Pelum maakt zich sterk voor het verhogen van het regeringsbudget van slechts 10% voor de landbouw (terwijl 80% van de bevolking van de landbouw leeft) en zullen hiertoe in het verkiezingsjaar 2010 meerdere politici benaderen.

Ze werken samen met een aantal locale en internationale partners.

Vrijdag 28 augustus

We vertrekken met de streekbus van Morogoro naar Dar-es-salaam. We worden uitgezwaaid door mama Josephina en enkele van haar medewerkers.

’s Middags brengen we een bezoek aan het kantoor van Oikocredit. Hun slogan: ‘investing in people’. We worden ontvangen door de ‘country manager’, dhr. Deus Manyenye. Hij werkt hier sinds september 2008, daarvoor werkte hij o.a. voor de Barclays-bank.
Oikocrdit is een wereldwijde organisatie en heeft sinds 2006 een vestiging in Tanzania. Daarvoor maakten zij deel uit van de vestiging in Nairobi (Kenya).
Doel van de organisatie is; de armsten ondersteunen in het opbouwen van een bestaan, in strijd tegen de armoede.
Oikocredit werkt als een banksysteem. Het geld dat zij gebruiken komt vanuit de hele wereld, voornamelijk van instanties en particulieren die gelovig zijn en willen investeren in doelen met een ‘sociaal impact’.
Oikocredit spreekt niet over ‘klanten’ maar over ‘partners’: samen de uitdagingen delen. Doel is niet geld verdienen, maar sociale impact vergroten.
De partners zijn instellingen of particulieren, bv. boeren of kerkelijke instanties die een project willen starten dat geld opbrengt én het project moet sociale impact hebben.
Zij betalen 14% rente; een gewone bank vraagt 25%. Het geleende bedrag moet in een bepaald aantal jaren terug betaald worden.
Degenen die hun geld beschikbaar stellen voor Oikocredit ontvangen 1,2 % rente; er bestaat een klein risico.

We stellen wat vragen, o.a. over het project van mama Josephina; zou zij in aanmerking kunnen komen voor een krediet. We menen dat zij eerst behoefte heeft aan transparante jaaroverzichten en iemand die een goed zakelijk plan voor haar opstelt.

Zaterdag 29 augustus.

Bezoek met dhr. Deus van Oikocredit aan projecten rond DAR.

We bezoeken Katundu, waar een nieuw gebouw staat van de SACCOS (Savings and Credit Cooperative Society), de partnerorganisatie, die de kredieten verstrekt onder het toezicht van Oikocredit. Een mooi en doeltreffend gebouw, waar de mensen hun aflossingen kunnen betalen en hun aanvragen kunnen indienen voor het verstrekken van een lening. De organisatie telt 4310 leden. Er zijn al 1250 leningen verstrekt, sinds de oprichting met een uitstaand kapitaal van 2.000.000,-. Tanzaniaanse Shilling (TSH) Na twee maanden begint men met aflossen en rente betalen. De maximale duur van de lening is 3 jaar en mag worden gebruikt voor het volgen van onderwijs en/of het opstarten van een kleine onderneming. Het geld komt van Oikocredit, Onder business wordt verstaan het opzetten van een handeltje b.v. kippenfarm of restaurant. Er wordt ook gekeken naar de gevolgen voor de natuur en het milieu. De kosten van de organisatie worden door de leden betaald. Zij betalen 3.5% van het te lenen bedrag. Je kunt eenvoudig lid worden door en aanvraag formulier met pasfoto in te dienen bij de organisatie en een bedrag van TSH 15.000,- te betalen, dan moet je nog 3 maanden wachten, alvorens je een aanvraag voor een krediet kunt indienen.We bezoeken achtereenvolgens enkele projecten, die door de organisatie van een lening zijn voorzien.
1) Een vrouw, die TSH 1.000.000,- heeft geleend en hiervan een klein restaurant exploiteert. Ze vertelde ons met trots , dat ze iedere maand wel TSH 200.000,- betaalde aan aflossing en rente.
2) Haar echtgenoot, die een zaakje in computers en aanverwante artikelen drijft. Hier kun je schriften kopen en fotokopieën laten maken. Een goed lopend bedrijf, volgens de trotse eigenaar.
3) Mevr. Makasi, die een grote kippenfarm heeft opgebouwd, tevens kalkoenen houdt en Tilapia vis kweekt. De winst wordt door haar gebruikt voor investering en het opzetten van sociale projecten in haar naaste omgeving.
4) Een familie, die een kippenfarm heeft opgezet en een bron heeft laten aanboren, die voldoende water geeft voor het gehele dorp. De dorpelingen komen bij hem water kopen. Helaas zag alles er erg smerig en verwaarloosd uit. We hebben gezien dat het anders kan. Misschien een tip om door te geven, dat men ook hierop moet gaat letten.
Het bezoek wordt afgesloten met een lunch in een mooi restaurant, dat ook door Oikocredit is gefinancierd. Het geheel ziet er keurig uit, de bediening is goed en vooral het eten is prima. Dergelijke projecten moeten meer tot stand komen, dit is pas echt ontwikkelingswerk. De mensen moeten het zelf gaan doen en niet hun handen blijven ophouden richting het Westen.

Algehele indruk

Alle projecten die we bezochten vielen op door de grote aandacht voor jonge, vaak misdeelde kinderen en hetzelfde geldt voor de ontwikkeling van vooral vrouwen tot ondernemer. Er is heel veel werklust, enthousiasme, blijheid en vooral liefde. De projecten zijn en worden gestart – vanuit humaan / christelijk oogpunt – met behulp van talloze goedbedoelde geldelijke initiatieven vanuit vele landen. Maar, de eigen Tanzaniaanse overheid laat het meestal afweten. Dat wringt nu al en zal op termijn alleen maar toenemen. Structurele en doordachte steun vanuit ‘het gezag’, alsmede een sterk Tanzaniaans armoedebeleid, moeten volgens ons prioriteit krijgen.
What is Africa to me? Copper sun or scarlet sea….
Africa? A book one thumbs, listlessly, till slumber comes….