Contacten in Crateús
Riekje Roda, bestuurslid van Wederzijds heeft veel bijgedragen aan de contacten die we in Brazilië hebben. Hier is Riekje in gesprek met Jaap Vink van Strohalm op een najaarsbijeenkomst van Wederzijds met het thema “Recht op Micokrediet”
Het stadje Crateús, in de noordoostelijke deelstaat Ceará, werd in 1964 de hoofdstad van een nieuw bisdom.
Het was kort na de militaire staatsgreep en het bisdom werd speciaal gecreëerd om de als ‘rood’ bekend staande bisschop Fragoso een plek te geven waar hij van weinig gevaar zou zijn op nationaal niveau. Het bisdom omvatte een gebied zo groot als tweederde van Nederland, met slechts zo’n 300.000 inwoners. Voor het overgrote deel zijn dit praktisch analfabete landarbeiders: pachters van grootgrondbezitters en kleine boertjes. Zij wonen en werken in een gebied dat vaak te lijden heeft van langdurige droogteperioden. Dom Fragoso startte hier de door het militaire bewind verboden alfabetiseringsmethode van Paulo Freire en stimuleerde ook op andere manieren de vorming van basisgroepen (groepen die werken aan hun bevrijding van armoede).
Jan Glissenaar bracht vanaf 1968 een aantal bezoeken aan Crateús. In 1990 legde Jan op aanraden van Dom Fragoso contact met de oppositie in de plaatselijke landarbeiderbond, die er naar streefde een door de landarbeiders zelf bewust en in vrijheid gekozen bestuur te krijgen.
De eerste reisgroep naar Brazilië (in 1991) legde ook contact met de oppositie. De groep werd uitgenodigd bij Luzia Soares de Oliveira, in die tijd actief lid van die oppositie. Met Luzia zijn altijd intensieve contacten blijven bestaan. Alle reisgroepen van Wederzijds hebben bij haar gelogeerd. Luzia was en is actief in de Arbeiderspartij (PT). Bij de laatste verkiezingen heeft de PT een coalitie aangegaan met de PMDB, die er in geslaagd is hun kandidaat als burgemeester verkozen te krijgen.
Luzia heeft zich altijd ingespannen voor projecten. Bijvoorbeeld bracht zij ons in contact met een groep landlozen die een groot landgoed kraakten. Zelf heeft zij een groep daklozen—40 huishoudens—begeleid om samen huizen te bouwen. Hiermee ontstond het Conjunto Dom Fragoso. Daarbinnen heeft Luzia een bakkerijtje opgezet en begeleid.
Luzia Soares de Oliveira uit Crateús met de vakbondsman (al overleden) van de landarbeidersbond.
Luzia werkte vrijwillig aan de campagne Fome Zero (Honger op Nul) van de regering. Ook is Luzia voorzitter van de plaatselijke Mensenrechtengroep. Zij ondersteunt ondermeer gevangenen en wil activiteiten ontplooien om huiselijk geweld, dat veel voorkomt, te verminderen en uit te bannen.
Inmiddels heeft Luzia een baan aangeboden gekregen bij de gemeente om te werken aan de sociale dienstverlening (ondermeer Honger op Nul’) en in de vrouwenraad. Luzia bracht ook een paar keer een bezoek aan Nederland. Zo was zij aanwezig bij het tienjarig bestaan van Wederzijds.